Miejski Rzecznik Konsumentów

1. PRZYJĘCIA INTERESANTÓW
Urząd Miejski w Koszalinie, Rynek Staromiejski 6-7, pokój nr 322 (III piętro)
Poniedziałek, czwartek w godz.: 7.45 - 15.45
Wtorek, środa, piątek w godz.: 8.30 -15.00

Kontakt telefoniczny:
centrala: (094) 348-86-00 wew. 4844
bezpośredni: (094) 348-88-44

E-mail : krystyna.piwonska@um.man.koszalin.pl

 

2. ZADANIA I UPRAWNIENIA RZECZNIKA

1. Zapewnienie konsumentom bezpłatnego poradnictwa i informacji prawnej w zakresie ochrony ich interesów,
2. Występowanie do przedsiębiorców w sprawach o ochronę interesów konsumentów,
3. Wytaczanie powództw na rzecz konsumentów oraz wstępowanie za ich zgodą, do toczącego się postępowania w sprawach o ochronę interesów konsumentów,
4. Składanie wniosków w sprawie stanowienia i zmiany przepisów prawa miejscowego w zakresie ochrony interesów konsumentów,
5. Współdziałanie z właściwymi terytorialnie delegaturami Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jednostkami Inspekcji Handlowej oraz organizacjami konsumenckimi,

    6. Uprawnienia oskarżyciela publicznego w sprawach o wykroczenia na szkodę konsumentów.

3. PORADNIK KONSUMENTA

1. SPRZEDAŻ KONSUMENCKA
   Od 1 stycznia 2003 r. obowiązują nowe zasady odpowiedzialności sprzedawcy wobec kupującego za jakość towaru. Wprowadziła je ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176).
   Sprzedawca ponosi wobec kupującego odpowiedzialność, jeżeli towar konsumpcyjny jest niezgodny z umową. W przypadku, gdy konsument określa sprzedawcy swoje wymagania co do nabywanego towaru - towar jest zgodny z umową jeżeli:
   • odpowiada podanemu przez sprzedawcę opisowi lub ma cechy okazanej kupującemu próbki albo wzoru,
   • nadaje się do celu określonego przez kupującego przy zawarciu umowy, chyba że sprzedawca zgłosił zastrzeżenia co do takiego przeznaczenia towaru. W przypadku gdy właściwości towaru nie są indywidualnie uzgadniane, towar jest zgodny z umową jeżeli:
   • nadaje się do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle używany,
   • jego właściwości odpowiadają właściwościom cechującym towar tego rodzaju.
   Towar zgodny z umową odpowiada również oczekiwaniom konsumenta dotyczącym tego rodzaju towaru, opartych na składanych publicznie zapewnieniach (np. wyrażonych w reklamie) sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela.
   Jeżeli towar jest niezgodny z umową kupujący może domagać się doprowadzenia towaru do stanu zgodnego z umową poprzez niedopłatną naprawę albo wymianę na towar nowy. Wybór konkretnego roszczenia należy do kupującego. Roszczenie kupującego powinno być (o ile to możliwe) zaspokojone niezwłocznie po złożeniu reklamacji. W pozostałych przypadkach reklamacja powinna być załatwiona w terminie ustalonym przez strony, z tym że sprzedawca w terminie 14 dni musi ustosunkować się do żądania konsumenta. Jeżeli tego nie uczyni przyjmuje się, że uznał je za uzasadnione.
   Jeżeli jednak:
   • naprawa albo wymiana są niemożliwe lub wymagają nadmiernych kosztów,
   • sprzedawca nie uczyni zadość żądaniu konsumenta w odpowiednim czasie (przy określaniu odpowiedniego czasu naprawy lub wymiany uwzględnia się rodzaj towaru i cel jego nabycia),
   • naprawa albo wymiana narażałyby kupującego na znaczne niedogodności
   ma on prawo domagać się stosownego obniżenia ceny albo odstąpić od umowy. Należy podkreślić, że konsument nie może odstąpić od umowy (żądać zwrotu pieniędzy za zwrotem wadliwego towaru), jeżeli niezgodność z umową jest nieistotna.
   Kupujący traci uprawnienia z tytułu niezgodności towaru z umową jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o niezgodności przed upływem dwóch miesięcy od jej stwierdzenia.
   Sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru z umową w ciągu dwóch lat od wydania tego towaru kupującemu. Termin ten biegnie na nowo w razie wymiany towaru.
   Roszczenia kupującego przedawniają się z upływem roku od stwierdzenia niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Przedawnienie nie może się jednak skończyć przed upływem dwuletniego terminu odpowiedzialności sprzedawcy.
2. GWARANCJA W SPRZEDAŻY KONSUMENCKIEJ
   Zgodnie z ustawą o sprzedaży konsumenckiej udzielenie kupującemu gwarancji następuje bez odrębnej opłaty przez oświadczenie gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie, odnoszące się do towaru konsumpcyjnego. Gwarant określa swoje obowiązki i uprawnienia kupującego, w przypadku gdy właściwość sprzedanego towaru nie odpowiada właściwości wskazanej w oświadczeniu. Oświadczenie gwarancyjne winno być sformułowane w języku polskim w sposób jasny, zrozumiały i nie wprowadzający w błąd.
   W dokumencie gwarancyjnym muszą być zamieszczone podstawowe dane potrzebne do dochodzenia roszczeń z gwarancji (nazwa i adres gwaranta lub jego przedstawiciela, czas trwania i terytorialny zasięg ochrony gwarancyjnej). Ponadto musi się w nim znaleźć stwierdzenie, że gwarancja na sprzedany towar nie wyłącza, nie ogranicza, ani nie zawiesza uprawnień kupującego wynikających z niezgodności towaru z umową.
   Oświadczenie, które nie kształtuje obowiązków gwaranta nie uważa się za gwarancję.
3. NIEDOZWOLONE POSTANOWIENIA UMOWNE
   Wzorzec umowny to w szczególności: ogólne warunki umów, wzory umów i regulaminy. Konsument, aby być związany takim wzorcem, musi go otrzymać przy zawarciu umowy. Nie dotyczy to umów powszechnie zawieranych z konsumentami w drobnych bieżących sprawach życia codziennego.
   Podobnie jest w przypadku wydania wzorca w czasie trwania stosunku umownego o charakterze ciągłym. Wzorzec taki wiąże konsumenta, jeżeli zostanie mu doręczony i konsument nie wypowie umowy w najbliższym terminie wypowiedzenia.
   Wzorzec umowny powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały, zaś postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta.
   Zgodnie z art. 385(1) § 1 Kodeksu cywilnego - Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Wynika z tego, że za niedozwolone postanowienia umowne mogą zostać uznane takie postanowienia, które łącznie spełniają następujące przesłanki:

 

• nie zostały uzgodnione indywidualnie,
• kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami,
• rażąco naruszają interesy konsumenta.

 

Za niedozwolone postanowienia umowne nie mogą być jednak uznane te postanowienia, które określają główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, pod warunkiem, że zostały sformułowane jednoznacznie.
W art. 358(3) Kodeksu cywilnego zamieszczony został katalog przykładowych niedozwolonych postanowień umownych. Są nimi w szczególności postanowienia, które:

1. wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania,
2. wyłączają lub istotnie ograniczają potrącenie wierzytelności konsumenta z wierzytelnością drugiej strony,
3. przewidują postanowienia, z którymi konsument nie miał możliwości zapoznać się przed zawarciem umowy,
4. zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta,
5. zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta,
6. uzależniają zawarcie umowy od przyrzeczenia przez konsumenta zawierania w przyszłości dalszych umów podobnego rodzaju, vuzależniają zawarcie, treść lub wykonanie umowy od zawarcia innej umowy, nie mającej bezpośredniego związku z umową zawierającą oceniane postanowienie,
7. uzależniają spełnienie świadczenia od okoliczności zależnych tylko od woli kontrahenta konsumenta,
8. przyznają kontrahentowi konsumenta uprawnienia do dokonywania wiążącej interpretacji umowy,
9. uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie,
10. przyznają tylko kontrahentowi konsumenta uprawnienie do stwierdzania zgodności świadczenia z umową,
11. wyłączają obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnione w całości lub części, jeżeli konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania,
12. przewidują utratę prawa żądania zwrotu świadczenia konsumenta spełnionego wcześniej niż świadczenie kontrahenta, gdy strony wypowiadają, rozwiązują lub odstępują od umowy,
13. pozbawiają wyłącznie konsumenta uprawnienia do rozwiązania umowy, odstąpienia od niej lub jej wypowiedzenia,
14. zastrzegają dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania ważnych przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia,
15. nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy,
16. nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego,
17. stanowią, że umowa zawarta na czas oznaczony ulega przedłużeniu, o ile konsument dla którego zastrzeżono rażąco krótki termin, nie złoży przeciwnego oświadczenia,
18. przewidują wyłącznie dla kontrahenta konsumenta jednostronne uprawnienie do zmiany, bez ważnych przyczyn, istotnych cech świadczenia,
19. przewidują uprawnienie kontrahenta konsumenta do określenia lub podwyższenia ceny lub wynagrodzenia po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa odstąpienia od umowy,
20. uzależniają odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, za pośrednictwem których kontrahent konsumenta zawiera umowę lub przy których pomocy wykonuje swoje zobowiązanie, albo uzależniają tę odpowiedzialność od spełnienia przez konsumenta nadmiernie uciążliwych formalności,
21. przewidują obowiązek wykonania zobowiązania przez konsumenta mimo niewykonanania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez jego kontrahenta,
22. wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucają rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy.

Sprawy o uznanie postanowień wzorca umownego za niedozwolone należą do właściwości Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Powództwo może wytoczyć każdy, kto według oferty pozwanego mógłby zawrzeć z nim umowę zawierającą kwestionowane postanowienie. Do wytoczenia powództwa uprawnione są także organizacje konsumenckie, rzecznik konsumentów, a także Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Do kompetencji Prezesa UOKiK należy również prowadzenie rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Sąd orzekając o uznaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone w sentencji wyroku przytacza ich treść, zarządza publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a także przesyła odpis Prezesowi UOKiK celem umieszczenia postanowień uznanych za niedozwolone w rejestrze. Rejestr ten udostępniony jest na stronie internetowej www.uokik.gov.pl.